1. Định nghĩa về Lan Gấm
Lan Gấm, còn có nhiều tên gọi khác là Lan Kim Tuyến, Cỏ Nhung, Thạch Tằm, Mộc Sơn Thạch Tùng, Lá Gấm
Đây là một loại địa lan,thường được tìm thấy trong Phân họ Orchidoideae, phân tông Goodyerinae với khoảng 35 chi và khoảng hơn 450 loài. Loại địa lan này có hoa nhỏ nhưng mầu sắc lá và vân lá đa dạng, rất đẹp.
Lan Gấm – Lan Kim Tuyến phát triển trên nền rừng, trong ánh sáng thấp, dọc theo con lạch và sông, trên đất mùn và rêu, ẩn trong lá rụng. Một số có thể được tìm thấy trên vách đá phủ đầy rêu, chúng được coi là mọc trên đá.
Chi Lan Kim Tuyến là từ tiếng Hy Lạp “Open Lip”, được định nghĩa vào năm 1825 bởi Carl Blume trong “Bijdragen Tot de Flora của Nederlandsch Indies”.
Hiện tại, chi Lan Kim Tuyến có khoảng hơn 50 loài trên toàn thế giới
Ở Việt Nam, hiện nay thống kê được khoảng hơn 15 loài. Tất cả các loài Lan Gấm đều rất quý giá như loài Anoectochilus albo-lineatus Par.et Rchb.f. rất nổi tiếng trong thế giới sinh vật cảnh, có hình ảnh trên tất cả các tạp chí cây cảnh hay như loài Anoectochilus formosanus hay Anoectochilus roxburghii có giá trị cao trong lĩnh vực y học…
2. Hai loại Lan Gấm làm thảo dược
a. Lan Ngọc Vân Bạc
Chi Lan Kim Tuyến Formosanus Hayata – Lan ngọc vân bạc ( Anoectochilus Formosanus Hayata ). Được đặt theo tên đảo Formosa, hay Đài Loan, nơi nó phát triển và trên đảo Lanyu lân cận, trên quần đảo Ryukyu của Nhật Bản và ở tỉnh Phúc Kiến của Trung Quốc đại lục. Nó có liên quan chặt chẽ với một số Chi Lan Kim Tuyến khác như Anoectochilus setaceus và Anoectochilus Yungianus mọc rải rác ở khu vực Đông Nam Á. Lá hình trái tim xanh thẫm với các gân bạc, mặt dưới màu đỏ tía.
“Trong thuốc dân gian Đài Loan, người ta dùng toàn bộ cây Anct formosanus., chúng được gọi là “Sen Chỉ Vàng ” (Gold Line Lotus ), sử dụng tươi hoặc phơi khô, đun sôi trong nước để điều trị đau ngực và bụng, tiểu đường, viêm thận, sốt, tăng huyết áp, liệt dương, rối loạn gan và lá lách và đau phế mạc. Các thảo mộc tươi được sử dụng đắp bên ngoài để điều trị rắn cắn. Giá thị trường hiện tại của các loại thảo mộc tươi thu thập từ môi trường sống tự nhiên của nó là khoảng 320 USD cho mỗi kg, trong khi các loại thảo dược khô bán cho Mỹ 3200 USD mỗi kilogram.
b. Lan Ngọc Vân Hồng
Chi Lan Kim Tuyến Anoectochilus Roxburghii – Lan ngọc vân hồng, đồng nghĩa với Anoectochilus Lobbianum. Loài này được tìm thấy trong dãy Himalaya, Assam, Bangladesh, Nepal, Sri Lanka, Bhutan, Thái Lan, Lào, Vân Nam-Trung Quốc, Việt Nam, Java và Sumatra-Indonesia trong rừng lá rộng, thường xanh, rừng nguyên sinh.
Có xu hướng mọc dọc sông suối ở độ cao thấp hơn 1.000 ft (300 m). Loại này cũng có giá trị cao trong làm thuốc thảo dược, song giá trên thị trường thấp hơn loài Lan ngọc vân bạc.
