- Thực trạng bệnh tim mạch
“Thật không may, trong lĩnh vực bệnh tim mạch mà tôi đang nghiên cứu, bạn có thể quay ngược lại năm mươi năm và thấy hầu như mọi quan điểm vẫn được sử dụng y hệt.
Thật khó để nghĩ ra bất cứ điều gì mang tính đột phá, hoặc thậm chí là mới mẻ. Vẫn là: Cholesterol gây bệnh tim, vẫn vậy. Người mắc bệnh tiểu đường nên ăn nhiều carbohydrate, v.v…
Hãy xem xét cụ thể về huyết áp cao. Nguyên nhân là gì?
Ở 95% trường hợp, chúng ta không hề biết. Chúng ta không biết khi đó, và bây giờ cũng không biết. Chúng ta vẫn gọi nó là “tăng huyết áp vô căn” như trước đây, nghĩa là – nói một cách đơn giản – huyết áp cao mà không rõ nguyên nhân.
Phương pháp điều trị được đề xuất khi đó và bây giờ là… Hạ huyết áp xuống. Xong.
Và chúng ta gọi đây là tiến bộ ư? Không (tôi nói). Không có sự thay đổi đột phá nào ở đây… đạt yêu cầu.
Việc hạn chế muối/natri để hạ huyết áp và giảm nguy cơ tử vong sớm cũng vậy
Một ý tưởng đã tồn tại từ trước Thế chiến thứ hai.
Điên rồ hồi đó, điên rồ bây giờ. Không thay đổi… đúng vậy.”
Tiến sĩ Malcolm Kendrick chuyên gia nghiên cứu bệnh tim mạch (CVD)
2. Điều gì làm tăng huyết áp của bạn?
2.1 Rối loạn Nội tiết gây tăng huyết áp
Khi khoa học nói chung đã biết đến Hệ thống Nội tiết và ảnh hưởng của nó đến huyết áp như:
+ Kháng insulin không chỉ ảnh hưởng đến đường huyết mà còn trực tiếp gây tăng huyết áp thông qua nhiều cơ chế:
- Giữ muối và nước: Insulin kích thích thận tái hấp thu natri. Khi nồng độ
insulin trong máu tăng cao (để bù đắp tình trạng kháng insulin), nó khiến cơ thể tích tụ nhiều muối và nước hơn, làm tăng thể tích máu.
- Co mạch: Tình trạng này làm giảm sản xuất oxit nitric (NO)—một chất giúp giãn mạch máu—đồng thời kích hoạt hệ thống thần kinh giao cảm, gây co thắt mạch máu.
- Cấu trúc mạch máu: Kháng insulin thúc đẩy sự tăng sinh của các tế bào cơ trơn mạch máu, làm thành mạch dày lên và kém linh hoạt.
+ Nồng độ Cortisol tăng cao mãn tính
Cortisol thường được gọi là “hormone căng thẳng” và khi duy trì ở mức cao, nó gây áp lực lớn lên hệ tim mạch:
- Tăng nhạy cảm co mạch: Cortisol làm tăng phản ứng của mạch máu đối với các chất gây co mạch như epinephrine và norepinephrine.
- Kích hoạt hệ RAAS: Nó kích thích hệ thống renin-angiotensin-aldosterone (RAAS), dẫn đến việc giữ muối và tăng huyết áp.
+ Các Hệ thống nội tiết nói chung là một chuỗi các tuyến tiết ra hormone mà cơ thể sử dụng cho nhiều chức năng khác nhau, bao gồm cả việc điều hòa huyết áp.
- Tuyến thượng thận : Nếu tuyến thượng thận sản xuất quá nhiều aldosterone, cortisol hoặc các hormone tương tự như adrenaline, nó có thể gây ra huyết áp cao.
- Tuyến giáp : Huyết áp cao có thể do tuyến giáp hoạt động kém (suy giáp) hoặc hoạt động quá mức (cường giáp).
- Tuyến yên : Đôi khi các vấn đề ở tuyến thượng thận và tuyến giáp là do các vấn đề ở tuyến yên gây ra. Nếu tuyến yên gửi quá nhiều tín hiệu đến tuyến thượng thận hoặc tuyến giáp, nó có thể dẫn đến huyết áp cao.
- Tuyến cận giáp : Nếu tuyến cận giáp sản xuất quá nhiều hormone cận giáp, nó có thể gây ra huyết áp cao.
2.2 Rối loạn Hệ vi sinh vật đường ruột gây tăng huyết áp Trong những năm gần đây, người ta nhận thấy rõ ràng rằng hệ vi sinh vật đường ruột của chúng ta đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa huyết áp.
Các nghiên cứu mới nổi cho thấy rõ ràng rằng sự mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột (rối loạn hệ vi sinh) là một yếu tố gây ra huyết áp cao (tăng huyết áp).
Mặc dù theo truyền thống, huyết áp được cho là do di truyền, chế độ ăn uống và lối sống gây ra, nhưng các nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng mối quan hệ giữa sức khỏe đường ruột và huyết áp là hai chiều : đường ruột không khỏe mạnh có thể
làm tăng huyết áp, và huyết áp cao có thể làm rối loạn thêm hệ vi khuẩn đường ruột.
Hệ vi sinh vật của người bị tăng huyết áp thường thể hiện các mô hình sau :
- Hệ vi sinh vật mất cân bằng (dysbiotic)
- Chức năng hàng rào bảo vệ của niêm mạc ruột bị suy giảm
- Số lượng vi khuẩn sản sinh ra các chất có khả năng gây hại ngày càng tăng.
- Số lượng vi khuẩn có lợi và axit béo chuỗi ngắn giảm.
2.3 Cảm lạnh gây tăng huyết áp đột ngột
Cảm lạnh hoặc nhiễm trùng đường hô hấp có thể tạm thời gây ra huyết áp cao.
Mặt khác, nhiệt độ lạnh trực tiếp làm cho các mạch máu co lại (co mạch) để giữ ấm cơ thể, điều này làm tăng sức cản mạch máu và dẫn đến huyết áp cao hơn. Phản ứng này đẩy máu về phía trung tâm cơ thể, gây ra sự tăng đột biến tạm thời cả huyết áp tâm thu và tâm trương, thường dẫn đến chỉ số huyết áp cao hơn.
Vì sao cảm lạnh gây ra huyết áp cao
- Co mạch: Thời tiết lạnh khiến các mạch máu ngoại vi co lại, đòi hỏi nhiều lực hơn để bơm máu qua các đường dẫn hẹp hơn.
- Quá tải tim: Cơ thể phản ứng với cái lạnh bằng cách kích hoạt hệ thần kinh giao cảm, làm tăng nhịp tim và gây thêm áp lực lên tim.
- Giảm lưu lượng máu đến các chi: Các mạch máu ở ngón tay và ngón chân co lại, chuyển hướng máu từ da đến các cơ quan quan trọng (tim, não, thận).
- Các yếu tố kết hợp: Nhiệt độ thấp hơn, kết hợp với lượng vitamin D giảm và căng thẳng gia tăng, thường dẫn đến huyết áp cao trong những tháng mùa đông.
*Đặc biệt lưu ý: Tình trạng tăng áp đột ngột này thường gặp hơn ở người trên 64 tuổi. Vì thế không chỉ tìm cách hạ huyết áp mà phải điều trị cảm lạnh, để tránh các biến chứng phức tạp.
Và có thể còn nhiều nguyên nhân khác gây tăng huyết áp nữa chưa được biết.
Điều kỳ lạ là các nguyên nhân trên mặc dù đã được các nghiên cứu khoa học trong các lĩnh vực khác chứng mình là tác nhân gây tăng huyết áp, song trong y học tim mạch, chúng vẫn không được coi là nguyên nhân gây tăng huyết áp ( tăng huyết áp nguyên phát)
Những nguyên nhân trên chỉ được tìm đến khi tình trạng Tăng huyết áp kháng trị.
Nghĩa là huyết áp vẫn cao hơn mức mục tiêu mặc dù đã điều trị bằng ba loại thuốc hạ huyết áp khác nhau ở liều tối đa, với ít nhất một loại thuốc lợi tiểu, hoặc huyết áp được kiểm soát thành công bằng ít nhất bốn loại thuốc.
Sự thật là:
“Huyết áp cao không phải là một bệnh. Nó thậm chí không phải là triệu chứng của một bệnh; bởi vì huyết áp cao không gây ra bất kỳ triệu chứng nào trừ khi nó quá cao.
Huyết áp cao chỉ đơn giản là một dấu hiệu, hay một chỉ số đo.”
Tiến sĩ Malcolm Kendrick chuyên gia nghiên cứu bệnh tim mạch (CVD)
Huyết áp cao phản ánh một tình trạng nào đó của cơ thể. Tương tự như khi ta bị sốt.
Hy vọng sẽ có đổi mới khoa học trong lĩnh vực tim mạch để: 95% trường hợp cao huyết áp sẽ không còn là vô căn. Nhờ đó ta điều trị được căn nguyên bệnh gây ra biểu hiện đó.
* Tiến sĩ Malcolm Kendrick đã nghiên cứu bệnh tim mạch (CVD) trong nhiều thập kỷ.
Trong suốt sự nghiệp của mình, Kendrick đã theo đuổi nghiên cứu độc lập về các nguyên nhân cơ bản của bệnh tim mạch , tập trung vào các khía cạnh dịch tễ học vượt ra ngoài các mô hình thông thường. Công trình của ông bao gồm 23 ấn phẩm được ghi nhận trong hồ sơ học thuật, phản ánh sự tìm tòi không ngừng về các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch. Ông là thành viên của Trung tâm Y học Thực chứng (Centre for Evidence-Based Medicine), một tổ chức chuyên thúc đẩy các phương pháp nghiên cứu y học nghiêm ngặt, và Mạng lưới Quốc tế những người hoài nghi về Cholesterol (THINCS), một nhóm nghiên cứu các quan điểm thay thế về rủi ro liên quan đến lipid
Lời nhắn nhủ cuối cùng của Tiến sĩ Kendrick rất đơn giản:
“Hãy can đảm. Hãy đặt câu hỏi. Hãy tự mình xem xét bằng chứng.”
Y học là một hệ thống, và các hệ thống thì chống lại sự thay đổi. Mọi chuyện sẽ dễ dàng hơn nếu bác sĩ chỉ tuân theo hướng dẫn, bệnh nhân uống thuốc mà không thắc mắc, và các công ty dược phẩm tiếp tục kiếm được hàng tỷ đô la.
Nhưng y học thực sự – loại y học cải thiện cuộc sống – diễn ra trong những khoảnh khắc chúng ta chậm lại, suy nghĩ thấu đáo và có những cuộc thảo luận thẳng thắn, sâu sắc.
